VCA 2026 update: dit verandert er in de nieuwe VCA 2026/6.1

De VCA norm gaat veranderen. Per 1 juli 2026 treedt de nieuwe versie VCA 2026/6.1 in werking. Een logische stap, want de praktijk van veilig en gezond werken staat niet stil. Nieuwe inzichten, veranderende risico’s en een groeiende focus op gedrag en leiderschap vragen om een update van het schema. Maar wat verandert er nu écht? En belangrijker: wat betekent dit voor jouw organisatie?

De vorige versie, VCA 2017/6.0, is jarenlang de standaard geweest. In de tussentijd is er veel veranderd binnen sectoren zoals bouw, techniek en industrie. Veilig werken draait al lang niet meer alleen om regels en procedures.

De nieuwe VCA 2026/6.1 speelt hierop in door:

Het doel is helder: veilig werken niet alleen organiseren, maar ook echt laten leven op de werkvloer.

Waar VCA traditioneel sterk leunde op procedures en checklists, verschuift de aandacht nu naar gedrag. De nieuwe VCA 2026/6.1 sluit hierbij nadrukkelijk aan op de VCA Module Gedrag (VCA-MG), een aanvullende module op het bestaande VCA-schema. VCA-MG en de onderliggende VCA samen worden ook wel VCA MAX genoemd.

De norm stuurt daarmee minder op losse eisen rondom bewustzijn, maar juist op het structureel ontwikkelen en aantoonbaar maken van veiligheidscultuur binnen je organisatie.

Dat zie je terug in:

Veilig werken is daarmee geen papieren werkelijkheid meer, maar iets wat zichtbaar is in houding, gedrag en samenwerking binnen je organisatie.

Een van de grootste veranderingen zit in leiderschap. De leiderschapsvaardigheden uit VCA-LEI worden wél nadrukkelijk verplicht gesteld via functieprofielen.

Van leidinggevenden wordt verwacht dat zij:

Organisaties moeten deze vaardigheden expliciet vastleggen én aantoonbaar maken dat leidinggevenden hier ook naar handelen.

En precies daar zit de verandering: niet alleen opschrijven wat er verwacht wordt, maar laten zien dat het ook echt gebeurt in de praktijk.

De nieuwe VCA legt meer nadruk op vooruitkijken. In plaats van reageren op incidenten, ligt de focus op het voorkomen ervan.

Concreet betekent dit:

Organisaties die dit goed doen, zijn niet alleen veiliger, maar krijgen ook meer grip op hun processen en risico’s.

Veilig werken is geen taak van alleen het management. Medewerkers spelen een actieve rol in het signaleren en verbeteren van veiligheid.

Denk aan:

Dit vraagt om een cultuur waarin mensen zich vrij voelen om dit ook echt te doen.

De samenhang met andere standaarden en producten, beheerd door SSVV (Stichting Samenwerken Voor Veiligheid), is verder versterkt. Zo sluit VCA 2026/6.1 beter aan op:

Nieuw is dat organisaties een duidelijk proces moeten inrichten voor het in kaart brengen, actueel houden en periodiek evalueren van relevante wet- en regelgeving, én moeten aantonen dat zij hieraan voldoen.

Hiermee ontstaat meer samenhang tussen systeem, praktijk en verplichtingen vanuit wetgeving. Dat maakt het geheel niet alleen consistenter, maar ook sterker en toekomstbestendig.

De nieuwe VCA versie gaat in op 1 juli 2026. Vanaf dat moment geldt:

Er is dus geen lange overgangsperiode. Het is belangrijk om hier op tijd op voorbereid te zijn.

De impact verschilt per organisatie, maar één ding is duidelijk: alleen je systeem aanpassen is niet genoeg.

De echte verandering zit in:

Dat vraagt om:

Organisaties die dit goed oppakken, halen niet alleen hun certificering, maar worden ook aantoonbaar veiliger.

De nieuwe VCA is geen kleine update, maar ook geen compleet nieuw systeem. Zie het als een doorontwikkeling richting de praktijk van vandaag. Wil je weten wat dit concreet betekent voor jouw organisatie? Of waar je nu staat ten opzichte van VCA 2026/6.1? Neem gerust contact met ons op. Wij praten je graag bij!