Stappenplan voedselveiligheidscultuur opzetten: in 6 stappen een sterke voedselveiligheidscultuur!

Aan de slag met voedselveiligheid binnen je organisatie? In dit stappenplan 'voedselveiligheidscultuur opzetten' helpen we je op weg.

Stappenplan voedselveiligheidscultuur opzetten
Profielfoto Tineke Arendsen
Tineke Arendsen
Adviseur

Tineke Arendsen is Adviseur bij CertificeringsAdvies Nederland. Haar passie en drijfveer is tot een mooi resultaat komen met de klant door onder andere met een leergierige mindset de samenwerking aan te gaan!

tineke@certificeringsadvies.nl

Het is een term die je langzaamaan steeds vaker terug hoort komen: voedselveiligheidscultuur. Of officieel gezegd: Food Safety Culture. De term is officieel in 2018 ontstaan door het Global Food Safety Initiative (GFSI). Volgens het GFSI ligt de kern van een voedselveiligheidscultuur bij gedeelde waarden, overtuigingen en normen die van invloed zijn op de mindset en het gedrag ten aanzien van voedselveiligheid in de hele organisatie. Onze visie sluit daarop aan: wanneer je voedselveiligheid binnen je organisatie goed geregeld wilt hebben – op een manier waarop het écht toegevoegde waarde biedt – is het opzetten van een voedselveiligheidscultuur essentieel. In dit artikel helpen we je op weg met een handig stappenplan om een sterke voedselveiligheidscultuur op te zetten binnen jouw organisatie.

Stappenplan voedselveiligheidscultuur

Een voedselveiligheidscultuur opzetten gebeurt niet van de een op de andere dag. Het heeft continu tijd en aandacht nodig. Het gedrag, de overtuigingen en in de praktijk uitgedragen normen hebben invloed op deze cultuur. Het stappenplan dat we in dit artikel met je delen is opgebouwd uit de volgende stappen:

  • Draagvlak en betrokkenheid
  • Voedselveiligheidsbeleid
  • Communicatie
  • Opleiden van medewerkers
  • Aanspreekcultuur
  • Resultaten meten

Draagvlak en betrokkenheid

De eerste stap en gelijk (volgens ons) een van de belangrijkste stappen is om iedereen binnen je organisatie te betrekken. Cultuur is iets wat de hele organisatie aangaat, niet alleen de kwaliteitsmanager. Daarbij is draagvlak creëren natuurlijk een onmisbaar onderdeel. De focus op kwantiteit, kostenbeheersing of snelheid moet verplaatsen naar de focus op kwaliteit van voedselveiligheid. Om dat te bereiken is bewustwording nodig. Voorbeeldgedrag is een essentiële factor als het gaat om medewerkers bewust te maken. Directie, management en leidinggevenden bekleden een voorbeeldrol als het gaat om veilig voedsel (practice what you preach).

Wanneer het thema voedselveiligheid breed wordt gedragen op de werkvloer en mensen worden gemotiveerd, ontstaat er een cultuur waarbij medewerkers proactief meedenken en zich durven uitspreken. Communicatie is hierbij wellicht het ‘toverwoord’. Benoemen wat goed gaat op het gebied van voedselveiligheid en samen successen vieren geeft een positieve boost. Geen ellenlange HACCP-vergaderingen, maar juist beeldende vormen en brainstormsessies dragen bij aan een voedselveiligheidscultuur met toegevoegde waarde!

Wil je meer weten over onze visie op de menskant van certificeren? Bekijk dan de video:

Voedselveiligheidsbeleid opstellen

Om duidelijkheid te creëren omtrent de afspraken binnen je organisatie is het verstandig om een voedselveiligheidsbeleid op te zetten. Daarmee wordt de visie op voedselveiligheid inzichtelijk gemaakt voor de gehele organisatie. Dit kun je doen aan de hand van een voedselveiligheidsstandaard zoals:

Wanneer je ervoor kiest om te werken volgens een voedselveiligheidsstandaard, dan kun je (bijvoorbeeld aan stakeholders) aantoonbaar maken dat je voldoet aan bepaalde eisen. Belangrijk daarbij is om te werken vanuit je huidige situatie die zo goed mogelijk aansluit op je huidige manier van werken. Een handige manier om te toetsen hoeveel je organisatie momenteel al geregeld heeft op het gebied van voedselveiligheid is door een nulmeting uit te voeren. Vervolgens stel je concrete (en meetbare) doelen en acties op.

Hoe is voedselveiligheidscultuur in kwaliteitsnormen opgenomen?

Voedselveiligheidsnormen hebben de eisen van het GFSI op hun eigen manier geïmplementeerd in hun standaarden. Zo schrijft de FSSC 22000 bijvoorbeeld:
“Er moet bewijs worden geleverd van de inzet van het management om het beheerssysteem voor voedselveiligheid op te zetten, te implementeren, te onderhouden en continu te verbeteren. Dit omvat elementen van de voedselveiligheidscultuur die minimaal bestaan uit:

  • Training
  • Communicatie
  • Feedback van medewerkers
  • Prestatiemetingen van activiteiten verbonden aan voedselveiligheid”

Opleiden van medewerkers

Het opleiden van medewerkers is een effectieve manier om voedselveiligheid als thema te verweven binnen je organisatie. Het belang van voedselveiligheid, kwaliteit en het voorkomen van voedselfraude wordt daarmee duidelijk, maar daarnaast gaan ze ook de waarde van (hun eigen, maar ook die van anderen) werkzaamheden inzien. Het is vervolgens vanuit het management de verantwoordelijkheid om te zorgen voor de juiste ontwikkelingsmogelijkheden en hulpmiddelen.

Aanspreekcultuur

Een sterke voedselveiligheidscultuur gaat gepaard met een gezonde aanspreekcultuur. Mensen moeten niet het idee hebben dat ze worden ‘gestraft’ wanneer iets niet juist verloopt. Het zijn juist deze momenten waar veel uit geleerd kan worden. Maar een gezonde aanspreekcultuur betekent niet alleen dat uitvoerende medewerkers aangesproken kunnen/mogen worden. Het omvat een vertrouwelijke omgeving waar iedereen elkaar aan kan spreken, zijn mening kan delen en twijfels kan uitspreken. Dus ook richting in het management!

Medewerkerstevredenheid heeft daarnaast een belangrijke invloed op de veiligheidscultuur. Ontevreden medewerkers en een hoog verloop zijn niet bevorderlijk voor het creëren van een waardevolle cultuur. Sterker nog: het zorgt voor onrust. Om die reden is het belangrijk om medewerkers om feedback te vragen. Op die manier worden pijnpunten in kaart gebracht waar vervolgens op geacteerd kan worden.

Resultaten meten

Om te onderzoeken of je ondernomen acties daadwerkelijk bijdragen aan het opzetten van een voedselveiligheidscultuur is het belangrijk om de resultaten ervan te meten. Beoordeel daarom periodiek je opgestelde doelstellingen en acties zodat je tijdig kan bijsturen waar nodig. Vanuit de kwaliteitsstandaarden wordt dit geborgd volgens de Plan-Do-Check-Act (PDCA) cyclus. Het vormt de basis voor continu verbeteren!

Hulp nodig?

Kun jij hulp gebruiken bij het creëren van een voedselveiligheidscultuur of bij het opzetten van een kwaliteitssysteem voedselveiligheid? Neem dan gerust contact met ons op. We helpen je graag!

New call-to-action

Transcriptie video: De menskant van certificeren

Ondernemen, Organisatie en Mensen.  Hoe zit het met de balans tussen deze drie in jouw organisatie? Jouw organisatie heeft ook doelen. Bewust of onbewust.  Een stip op de horizon waar je naar toe wil werken. Trends en ontwikkelingen waar je op in moet spelen. Onderwerpen of thema’s waar je goed in bent. Richt je je op je organisatie, dan kijk je vooral naar: structuur, processen, overlegvormen, auditprogramma’s monitoringsprogramma’s, risicoanalyses. Misschien wel het belangrijkste element in deze driehoek zijn jouw mensen. Zijn jouw mensen gecommitteerd aan het doel van de onderneming? Passen ze in de structuur van jouw organisatie? Binnen dit element gaat het vooral om: Betrokkenheid, bewustzijn en gedrag. Deze drie elementen moeten zo optimaal mogelijk met elkaar in balans zijn. Helaas zien we in de praktijk dat dit vaak niet het geval is. Regelmatig komen we in contact met bedrijven die een prachtig managementsysteem hebben geïmplementeerd.  Mooie procedures, structuren, monitoringsprogramma’s et cetera. Maar de vraag die we er dan bij krijgen is: Het leeft niet binnen ons bedrijf. Als je dan gaat kijken naar hoe dat systeem opgebouwd is is het vaak iemand die bijvoorbeeld de rol van kwaliteitscoördinator heeft vervuld die zelf procedures heeft uitgewerkt en geïmplementeerd binnen de organisatie. Prachtig! Vaak ook nog mooie doelstellingen die in de directiebeoordeling zijn verwerkt Maar het belangrijkste element is niet meegenomen. Dat zijn de mensen die het uiteindelijk moeten doen. Probeer mensen daarom ook echt vanaf het begin af aan te betrekken bij een dergelijk traject. Hoe krijg je mensen in beweging binnen jouw organisatie? Daar hebben wij als CertificeringsAdvies Nederland wel wat ideeën over. Mijn naam is Nelis van de Pol en ik kom heel graag met jou in contact om daar eens vrijblijvend over van gedachten te wisselen!

Profielfoto Tineke Arendsen
Tineke Arendsen
Adviseur

Tineke Arendsen is Adviseur bij CertificeringsAdvies Nederland. Haar passie en drijfveer is tot een mooi resultaat komen met de klant door onder andere met een leergierige mindset de samenwerking aan te gaan!

tineke@certificeringsadvies.nl

Voedselveiligheid Informatiegids

Aan de slag met voedselveiligheid?

  • Alles over voedselveiligheid
  • De rol van HACCP
  • Praktisch toepasbare tips

Maandelijks op de hoogte blijven?

Wil jij op de hoogte blijven van het laatste nieuws uit jouw branche en de nieuwste ontwikkelingen rondom (bedrijfs)normen en groeimogelijkheden voor jouw organisatie? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief en ontvang maandelijks een flinke dosis inspiratie met o.a.:

  • Handige kennisartikelen en praktische tips voor jouw organisatie
  • Actuele updates rondom normen en certificeringen
  • Ontwikkelingen in wet- en regelgeving
  • Interessante acties & events
  • Relevante trainingen en opleidingen

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Schrijf jezelf in voor onze maandelijkse nieuwsbrief door het formulier in te vullen!

"*" indicates required fields