5 tips om vermoeide computer ogen te voorkomen met behulp van een blauw licht filter

Beeldschermen stralen blauw licht uit. Is dit schadelijk voor je ogen? Welke invloed heeft het op je slaap? In dit artikel geven we hierover uitleg. Ook geven we je een heleboel tips over werken achter een beeldscherm in combinatie met de blauw licht filter.

Blauw licht screenbar
Fenne Reijnen
Fenne Reijnen
Adviseur

Fenne Reijnen is adviseur bij CertificeringsAdvies Nederland. Fenne is gedreven en het is haar doel om organisaties zo veilig mogelijk te laten werken. Haar expertise ligt dan ook bij Arbo & Veiligheid.

fenne@certificeringsadvies.nl

Steeds meer mensen zitten elke werkdag weer te werken op één of meerdere beeldschermen en ook in ons dagelijks leven spelen beeldschermen een steeds grotere rol. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat je werkplek goed is ingericht en dat beeldschermwerk op een juiste manier plaatsvindt. Een aspect dat hierin vaak genoemd wordt is het blauwe licht dat een beeldscherm uitstraalt. Is dit schadelijk voor je ogen? Heeft dit invloed op je slaap? In dit artikel geven we op die vragen een antwoord. Daarnaast geven we je een heleboel tips waarmee je vermoeide computer ogen kunt voorkomen; al dan niet door het instellen van een blauw licht filter oplossing.

In het Arbobesluit zijn voorschriften en richtlijnen met betrekking tot het goed, ergonomisch inrichten van de werkplek en beeldschermwerk opgenomen. Ook in de voor iedere organisatie verplichte risico-inventarisatie en -evaluatie is hier aandacht voor. Het is dus belangrijk om hier als werkgever bij stil te staan!

Wet- en regelgeving beeldschermwerk

Allereerst zetten we het even in een breder perspectief. Wat zegt de wet over beeldschermwerk? De wet verplicht werkgevers ervoor te zorgen dat beeldschermwerk geen gevaar oplevert voor de veiligheid en gezondheid van werknemers. Het Arbobesluit kent twee specifieke richtlijnen op dat gebied:

  • Arbobesluit 5.10: beeldschermwerk moet op gezette tijden afgewisseld worden met ander werk of een pauze. Op die manier wordt de belasting van het werken met een beeldscherm verlicht.
  • Arbobesluit 5.11: werknemers moeten de gelegenheid krijgen om een oogonderzoek te ondergaan voordat zij met beeldschermwerk beginnen of wanneer zij oogklachten ontwikkelen.

Bron: Arboportaal.nl

Daarnaast zijn er nog diverse voorschriften over inrichting van de werkplek, zoals:

  • Als een werknemer meer dan 2 uur per dag beeldschermwerk verricht, mogen beeldscherm en toetsenbord niet aan elkaar vastzitten.
  • De werkplek, zowel bureau als stoel, moet in hoogte verstelbaar zijn.
  • Er moet voldoende verlichting zijn op de werkplek en het contrast tussen beeldscherm en omgeving moet goed zijn afgesteld.
  • Het beeldscherm moet in hoogte verstelbaar zijn, moet van goede kwaliteit zijn en mag niet spiegelen.
  • Heeft een werknemer een leesbril nodig om beeldschermwerk te verrichten, dan moet de werkgever de aanschafkosten van deze bril vergoeden.
  • Etc.

In de verplichte risico-inventarisatie en -evaluatie (RIE) wordt specifieke aandacht besteed aan de gevaren voor het gezichtsvermogen en die van de fysieke en psychisch belasting als gevolg van arbeid aan een beeldscherm.

Een RI&E uitvoeren is verplicht!

Een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) uitvoeren (of laten uitvoeren) binnen je organisatie is voor vrijwel elke organisatie in Nederland verplicht vanuit de wetgeving. Met behulp van de RI&E breng je risico’s in kaart op gebied van veiligheid en gezondheid op de werkvloer en tref je maatregelen om die risico’s zoveel mogelijk te beperken. Het voordeel van het opstellen van een RI&E voor je organisatie is dat je voldoet aan de wettelijke richtlijnen en daarmee boetes voorkomt, dat je inzicht krijgt in de risico’s binnen je organisatie en daarop kunt acteren en dat er minder ziekteverzuim en ongevallen zijn, wat leidt tot kostenbesparing.

Lees meer over de RI&E

Computerogen oplossing

Te lang en te veel naar een beeldscherm kijken is niet goed; dat staat als een paal boven water. Wat doet een beeldscherm met je ogen? Een continu gespannen oogspier door intensief beeldschermgebruik, kan leiden tot bijziendheid of zelfs blindheid. Hoewel dit blog specifiek gaat over een blauw licht filter, geven we allereerst nog een aantal algemene tips waarmee je vermoeide computer ogen voorkomen kunt:

  • Beperk intensief beeldscherm gebruik tot maximaal 6 uur per dag;
  • Wissel beeldschermwerk af met werk zonder beeldscherm;
  • Wissel tijdens beeldschermwerk van werkhouding, kijk regelmatig van je scherm weg en neem kleine pauzes;
  • Houd afstand tot het beeldscherm (50-70 cm); ga er niet te dicht op zitten;
  • Pas de 20-20-20 regel toe: elke 20 minuten kijk je 20 seconden naar iets op 20 voet (6 meter) afstand;
  • Knipper regelmatig met je ogen;
  • Zorg dat je, overal waar je meer dan 2 uur achter een beeldscherm werkt, een goede werkplek creëert;
  • Gebruik een kwalitatief goed beeldscherm wat niet flikkert en waar geen lijnen over het beeld lopen. Let ook op dat er geen lichtspiegelingen op vallen.
  • Het beeldscherm mag niet de belangrijkste lichtbron zijn in de ruimte; zorg voor een goed verlichte werkplek, zeker ook in de avond.

Zorg er al met al voor dat je comfortabel werkt achter een beeldscherm, zowel gericht op het beeldscherm zelf alsmede de werkplek (instelling).

Is blauw licht schadelijk voor je ogen?

Terug naar de kern van dit blogartikel: het blauw licht filter. Allereerst zoomen we in op blauw licht. Wat is blauw licht en is blauw licht schadelijk voor je ogen?

Daglicht is samengesteld uit allerlei kleuren licht, zoals rood licht, groen licht en blauw licht. Het blauwe licht, dat ook wel HEV-licht genoemd wordt, is in de basis niet slecht voor de mens; dit zogenaamde blauwe licht zit namelijk ook in ons daglicht. Blauw licht wordt echter ook uitgezonden door de ledverlichting in beeldschermen, tablets, laptops, smartphones, televisies en andere apparaten. Blauw licht is noodzakelijk voor het menselijk kleur- en contrastzicht. Iedere keer dat je naar een beeldscherm kijkt, word je blootgesteld aan blauw licht wat diep kan doordringen in ons oog. Hoe dichter een apparaat bij je oog wordt gehouden, des te groter het aandeel blootstelling aan blauw licht. Een smartphone zorgt dus voor meer blauw licht blootstelling dan een televisie.

Is blauw licht schadelijk voor je ogen? Dat is de vraag. Onderzoek wijst dat (nog) niet uit. In welke mate blauw licht invloed heeft op de ooggezondheid, wordt nader onderzocht. Sommige specialisten zeggen dat blauw licht in principe niet schadelijk is voor de ogen en je er geen vermoeide ogen van krijgt. Hoe komt het dat mensen dan klachten ervaren aan de ogen vanwege beeldschermgebruik? Dat komt doordat men urenlang geconcentreerd naar een computerscherm staart, waardoor men minder knippert. Daardoor ontstaat een uitgedroogd en vermoeid gevoel aan de ogen.

Veel en langdurig beeldscherm kijken is niet goed voor de ogen en gezondheid, ongeacht wat de mate van invloed van blauw licht daarop is. Gevolg: allerlei klachten. Deze computerogen symptomen ervaart men zoal:

  • Branderige en vermoeide ogen
  • Droge, geïrriteerde ogen
  • Hoofdpijn
  • Vermoeidheid
  • Wazig zicht
  • Slecht slapen

Blauw licht en slapen

Er is weliswaar nog geen bewijs voor dat blauw licht invloed heeft op de ooggezondheid. Wel heeft onderzoek van het RIVM, in samenwerking met het Amsterdam Medisch Centrum, uitgewezen dat langdurig gebruik maken van één of meerdere beeldschermen, voornamelijk in de avonduren, de menselijke biologische klok verstoort. Het blauwe licht dat uit beeldschermen komt verstoort de aanmaak van het slaaphormoon melatonine, waardoor je moeilijker in slaap valt en de kwaliteit van slaap wordt beïnvloed. Uit het onderzoek bleek dat vooral mensen die dagelijks een scherm gebruiken in het uur voor het slapen gaan meer slaapklachten ervaren. Die klachten verminderden wanneer ze dit niet deden. Frequent of langdurig schermgebruik, met name in de avond, hangt samen met verstoorde slaap. Er bestaat dus een verband tussen blauw licht en slapen.

Wat doet een blauw licht filter?

Hoe dan ook: voorkomen is beter dan genezen. Het kan zeker geen kwaad om bewust bezig te zijn met beeldschermwerk in relatie tot gezondheid. Een blauw licht filter kan wel degelijk positieve effecten hebben; door het te proberen ervaar je vanzelf wat voor invloed het op jouw ogen, lichaam en slaap heeft. Wat doet de blauw licht filter? De blauw licht filter zorgt ervoor dat er een wat meer oranje gloed over je scherm komt, waardoor kleuren zachter en warmer worden. Minder fel voor je ogen dus, waardoor deze minder snel moe worden.

Hieronder een aantal toepassingen die je in kunt zetten om je ogen te ontlasten:

1. Schakel de blauw licht filter op je (tweede) beeldscherm in

Blauw licht - laag blauw modus

Werk je op je werkplek met een tweede scherm? Doorgaans hebben deze losse monitoren een ingebouwde schermtechnologie, te activeren via het menu, waarmee je de blauw licht filter kunt activeren. Dit gebruik je bijvoorbeeld als je lang achter het scherm zit of in een donkere omgeving (in de avond) werkt. Op smartphones en tablets vind je ook een dergelijke functie.

2. Schakel de nachtlamp op je laptop (automatisch) in

Hoe zet je blauw licht uit op je computer? Ook je laptop is uitgerust met een blauw licht filter. In Windows 10 heet dit nachtlamp, maar ook Apple Macbooks hebben een dergelijke functie. Je kunt dit zowel handmatig inschakelen als automatisch op bepaalde tijden gepland laten inschakelen.

Nachtlamp inschakelen in Windows 10

Windows 10 nachtlamp

De nachtlamp kan op een geselecteerd tijdstip worden ingesteld. Je kunt dit in de avond standaard doen, maar kunt dit dus ook de gehele dag doen. Het is maar net wat je prettig vindt.

3. Gebruik een blauw licht bril of beeldscherm bril

Waar helpt een blauw licht bril tegen? Zoals gezegd is niet wetenschappelijk bewezen dat een blauw licht bril daadwerkelijk effect heeft. Toch hebben veel mensen een positieve ervaring met een blauw licht bril of beeldscherm bril. De blauw licht bril houdt, middels een speciale coating, het blauwe licht tegen en beschermt op die manier je ogen tegen klachten. Daarnaast voorkomt de bril vervelende reflecties van het scherm.

4. Coating over je beeldscherm of laptopscherm

Tot slot is er ook nog de mogelijkheid om een ‘coating’ over je scherm te kopen. De coating vermindert weerkaatsing en schadelijk blauw licht. Het brengt ook een stukje hygiëne met zich mee (antimicrobiële coating) en is eenvoudig te plaatsen op je scherm (naadloos) Deze zijn ook te koop inclusief privacy filter. Deze verkleint de kijkhoek, waardoor je de informatie op je scherm tegen nieuwsgierige ogen kunt beschermen (informatiebeveiligingstip).

5. Bonustip: Screenbar voor optimaal verlichte werkplek

Blauw licht screenbar

Geen tip die direct betrekking heeft op een blauw licht filter, maar wel heel belangrijk is om je ogen te sparen en vermoeidheid te voorkomen: zorg dat de werkplek voldoende verlicht is! Veel mensen werken in een te donkere omgeving, zeker in de avonduren, waarbij het beeldscherm de grootste lichtbron is. Dit is erg slecht voor de ogen. De Amerikaanse nationale standaard voor normale kantoorverlichting beveelt een verlichtingsniveau van 500 lux aan.

Zorg daarom altijd voor voldoende licht op de werkplek. Onze bonustip: werk met een screenbar! Een screenbar, voorzien van ledverlichting, voldoet aan de aanbeveling van 500 lux licht. Dit betekent dus ook dat je in principe geen andere lamp(en) aan hoeft te doen rondom je werkplek; de screenbar geeft altijd voldoende licht af.

Bovendien passen de meeste screenbars zich ook automatisch aan het omgevingslicht aan. Is het buiten erg licht? Dan dimt het licht van de screenbar automatisch. Valt het duister langzaam in? De screenbar verlichting wordt automatisch sterker. Een voordeel van een screenbar is dat deze geen vervelende spiegeling geeft op het scherm, waar normale lichtbronnen (die niet voorzien zijn van ledverlichting) dat wel doen. Deze geven een verkeerde helderheid, vaak met geel licht, en daardoor ontstaat spiegeling op het scherm.

Meer adviezen of gelijk de RI&E goed inregelen?

In dit artikel hebben we wat meer verteld over het belang van een goede werkplek(inrichting) in het algemeen en beeldschermwerk met focus op een blauw licht filter in het bijzonder. Uiteraard is dit maar een klein onderdeel van veilig en gezond werken in , in dit geval, een kantoorsetting. Om ervoor te zorgen dat er binnen jouw organisatie veilig en gezond wordt gewerkt waarbij tevens voldaan wordt aan wet- en regelgeving, is het zaak een risico-inventarisatie en -evaluatie (RIE) uit te laten voeren. Een RI&E is ook verplicht vanuit de wet.

Wil je meer advies over veilig en gezond werken in jouw organisatie? En/of een RI&E of andere veiligheidsmanagement-tool laten uitvoeren door één van onze adviseurs? Laat het ons gerust weten. We komen graag met je in contact en denken graag met je mee!

Fenne Reijnen
Fenne Reijnen
Adviseur

Fenne Reijnen is adviseur bij CertificeringsAdvies Nederland. Fenne is gedreven en het is haar doel om organisaties zo veilig mogelijk te laten werken. Haar expertise ligt dan ook bij Arbo & Veiligheid.

fenne@certificeringsadvies.nl

Gezond werken op kantoor? Pak de risico's aan!

Laat een RI&E uitvoeren en voldoe aan de wetgeving!

  • Vrijblijvende offerte
  • Praktische aanpak
  • Op maat voor jou

Maandelijks op de hoogte blijven?

Wil jij op de hoogte blijven van het laatste nieuws uit jouw branche en de nieuwste ontwikkelingen rondom (bedrijfs)normen en groeimogelijkheden voor jouw organisatie? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief en ontvang maandelijks een flinke dosis inspiratie met o.a.:

  • Handige kennisartikelen en praktische tips voor jouw organisatie
  • Actuele updates rondom normen en certificeringen
  • Ontwikkelingen in wet- en regelgeving
  • Interessante acties & events
  • Relevante trainingen en opleidingen

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Schrijf jezelf in voor onze maandelijkse nieuwsbrief door het formulier in te vullen!

"*" indicates required fields